«Íàâ³ùî âè âñå öå ðîáèòå?» ─ íàé÷àñò³øå çàïèòóþòü â Óêðà¿í³ Ãåííàä³ÿ Ôóçàéëîâà, ïðîôåñîðà Ãàðâàðäñüêî¿ ìåäè÷íî¿ øêîëè òà ë³êàðÿ êë³í³êè Massachusetts General Hospital. Ç 2010-ãî â³í ùîðîêó ïðèë³òຠç Áîñòîíà ç³ ñâîºþ êîìàíäîþ, ùîá áåçêîøòîâíî ë³êóâàòè ä³òåé â³ä îï³ê³â ó êðà¿í³, ÿêà ñàìà íàãàäóº îäèí ñóö³ëüíèé îï³ê.

«Òîìó ùî â Óêðà¿í³ êðàñèâ³ æ³íêè», ─ â³äæàðòîâóºòüñÿ Ôóçàéëîâ, êîëè éîìó íàáðèäຠðîçïîâ³äàòè ïðî àëüòðó¿çì, ô³ëàíòðîï³þ ³ ïðî òå, ùî ëþäèíà ─ öå íå ëèøå õàïàëüí³ ðåôëåêñè é ïðîöåñ òðàâëåííÿ. 

 

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ: «Ä³òè â³ä÷óâàþòü íàâ³òü íàéìåíøó ôàëüø, âîíè ùå íå íàâ÷èëèñÿ õîâàòè ïî÷óòòÿ. À äîðîñë³ âæå íàâ÷èëèñÿ. Öå îäíå ç ïîÿñíåíü, ÷îìó ÿ ïðàöþþ ò³ëüêè ç ä³òüìè»

Ôîòî: Ãàëèíà ²ëü¿íà

Íàéêðàùèé ñïîñ³á ä³çíàòèñÿ âñå ïðî äèòÿ÷îãî ë³êàðÿ ─ ïîãîâîðèòè ç áàòüêàìè éîãî ïàö³ºíò³â.

Âîñåíè 2017 ðîêó ç 18-ð³÷íèì ñèíîì êèÿíêè ²ëîíè òðàïèëàñÿ á³äà: éîãî âäàðèëî ñòðóìîì, êîëè â³í ðîáèâ ñåëô³ íà äàõó åëåêòðè÷êè. Îï³ê 90% øê³ðè, ñòðóñ ìîçêó, òðàâìè âíóòð³øí³õ îðãàí³â.

Òðè ðîêè ïîòîìó, ïîêè ìè ç ²ëîíîþ ïðîãóëþºìîñÿ âçäîâæ Ðóñàí³âñüêèõ êàíàë³â, âîíà ðîçïîâ³äຠïðî äåâ’ÿòü äí³â, ïðîâåäåíèõ íà ñõîäàõ ì³æ äðóãèì ³ òðåò³ì ïîâåðõàìè êè¿âñüêî¿ ë³êàðí³, êîëè ¿¿ íå ïóñêàëè äî ñèíà â ðåàí³ìàö³þ.

Ïðî ë³êàðÿ íà ï³äïèòêó, ÿêèé ðîçïîâ³äàâ ¿é, ÿêà âîíà ïîãàíà ìàò³ð ³ ÿê íåïðàâèëüíî âèõîâàëà ñèíà.

Ïðî ³íøîãî ë³êàðÿ, ÿêèé ãîâîðèâ ¿é ï³ä äâåðèìà ðåàí³ìàö³¿: «×îãî òè òóò ñòî¿ø? Éäè äîäîìó, â³í óñå îäíî ïîìðå».

Ïðî ìåäñåñòðó, ÿêà âèéøëà ç îïåðàö³éíî¿ íà ñõîäè ³ ñêàçàëà ïðèíåñòè ùå îäèí ïðåïàðàò, ïðî ÿêèé «çàáóëè» äî îïåðàö³¿: «Êóï³òü öå òåðì³íîâî. Äîïîêè íå ïðèíåñåòå, â³í áóäå ï³ä íàðêîçîì ³ ìè éîãî íå çàøèºìî».

Ïðî òå, ÿê âîíà õàïàëàñÿ çà êîæåí øàíñ íà ïîðÿòóíîê ñèíà ³ íàïèñàëà «ë³êàðþ ç Ãàðâàðäà» áåç íà䳿 íà â³äïîâ³äü.

Ïðî òå, ÿê ë³êàð â³äïîâ³â, ùî ¿¿ ñèíà ãîòîâ³ áåçêîøòîâíî ë³êóâàòè, ïîòð³áíî îïëàòèòè ëèøå ïåðåë³ò.

Ïðî òå, ÿê ñï³âðîá³òíèêè Shriners Hospitals âèéøëè ó âèõ³äíèé äåíü íà ðîáîòó, ùîá ïðèéíÿòè âàæêó äèòèíó ç Êèºâà, ³ ïðî òå, ÿê ¿é äîçâîëèëè ö³ëîäîáîâî ïåðåáóâàòè ç äèòèíîþ â ïàëàò³ ðåàí³ìàö³¿.

Äàë³ áóëè äèô³ðàìáè «ë³êàðþ ç Ãàðâàðäà» ─ Ãåííàä³þ Ôóçàéëîâó.

Äèô³ðàìáè ëþäèí³, ÿêà âðÿòóâàëà òâîþ äèòèíó, ëåãêî çðîçóì³òè. 

Ïîäÿêà ë³êàðþ, ÿêîìó íå âäàëîñÿ çáåðåãòè æèòòÿ òâî¿é äèòèí³, çóñòð³÷àºòüñÿ íàáàãàòî ð³äøå. 

Âîíè ñï³ëêóþòüñÿ ³ ñüîãîäí³ ─ ìàòè, ÿêà âòðàòèëà ñèíà, ³ ë³êàð, ÿêèé çðîáèâ óñå, ùîá éîãî âðÿòóâàòè…

Ùî òàêå îï³ê, Ôóçàéëîâ çíຠêðàùå çà ³íøèõ. Íå ò³ëüêè â ìåäè÷íîìó çíà÷åíí³ öüîãî ñëîâà ³ íå ëèøå ÿê ë³êàð.

«Êîëè ëþäè, ç ÿêèìè òè ðàçîì íàâ÷àâñÿ ³ ââàæàâ äðóçÿìè, êàæóòü, ùî òîá³ ïîòð³áíî âè¿õàòè, áî òè íå òàêèé, ÿê âîíè, òè íå ðîçó쳺ø, ÿê òàêå ìîæëèâî. 

Ó ìåíå íåìຠíîñòàëü㳿 çà Ñîþçîì. Öå áóëà øòó÷íà îáîëîíêà, êóäè íàñ çàãíàëè, à ïîò³ì âîíà ëîïíóëà, ÿê ãí³éíèê«, ─ çãàäóº â³í, ÿê ï³ñëÿ ðîçïàäó Ñîþçó ðàçîì ³ç ðîäèíîþ åì³ãðóâàâ äî ÑØÀ ç Óçáåêèñòàíó, äå àêòèâíî ïîçáóâàëèñÿ «íåêîð³ííîãî» íàñåëåííÿ.

Ó Ãàðâàðäñüê³é ìåäè÷í³é øêîë³ â³í ïðàöþº âæå 20 ðîê³â, äî öüîãî ñàìå òóò íàâ÷àâñÿ. 

«Ëèøå ïðî äâ³ ðå÷³ ìè øêîäóâàòèìåìî íà ñìåðòí³ì îäð³ ─ ùî ìàëî ëþáèëè òà ìàëî ïîäîðîæóâàëè», ─ öèòóº â³í Ìàðêà Òâåíà íà ñâî¿é ñòîð³íö³ â ñîöìåðåæ³. 

Ó â³ëüíèé â³ä ðîáîòè â Ãàðâàðä³ ÷àñ â³í áàãàòî ïîäîðîæóº ïî âñüîìó ñâ³òó ─ ç ë³êàðñüêèìè ì³ñ³ÿìè. Ôóçàéëîâ ë³êóâàâ ä³òåé ó Êèòà¿, Êîëóì᳿, Ãâàòåìàë³, íà Ãà¿ò³, â êðà¿íàõ Àôðèêè.  Óêðà¿í³ ðàçîì ³ç àìåðèêàíñüêèìè êîëåãàìè ïðîêîíñóëüòóâàâ ³ ïðîîïåðóâàâ ïîíàä òèñÿ÷ó ä³òåé, ÿê³ ïîñòðàæäàëè â³ä îï³ê³â. 

Ó 2005 ðîö³ âñ³ óêðà¿íñüê³ ìåä³à ðîçïîâ³ëè ³ñòîð³þ ï’ÿòèð³÷íî¿ Íàñò³ Îâ÷àð ─ ä³â÷èíêè, ÿêà âðÿòóâàëà ìîëîäøó ñåñòðó ï³ä ÷àñ ïîæåæ³ é îòðèìàëà îï³êè ìàéæå 80% øê³ðè. Íàñòÿ áóëà ïåðøîþ óêðà¿íñüêîþ ïàö³ºíòêîþ ë³êàðÿ Ôóçàéëîâà â Shriners Hospitals. Âñ³ âèòðàòè íà ë³êóâàííÿ, à öå áëèçüêî ì³ëüéîíà äîëàð³â, ãîñï³òàëü âçÿâ íà ñåáå. 

 

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ ³ Íàñòÿ Îâ÷àð 11 ðîê³â ïîòîìó. Âåðåñåíü 2016 ðîêó, Ëüâ³â

Ôîòî: Ãàëèíà ²ëü¿íà

³äòîä³ Ãåííàä³é ïðèéíÿâ ó Áîñòîí³ á³ëüø í³æ 60 ä³òåé ç Óêðà¿íè. Çà ¿õíº ë³êóâàííÿ Óêðà¿íà íå çàïëàòèëà æîäíîãî öåíòà. 

Ó 2020 ðîö³, âïåðøå çà äåñÿòèð³÷÷ÿ, Ãåííàä³é íå ïðè¿æäæàâ â Óêðà¿íó ─ ÷åðåç ïàíäåì³þ.  íèí³øíüîìó ðîö³ ïëàíóº ïîâåðíóòèñÿ, öüîãî ðàçó â Äí³ïðî. ³í ì𳺠ïðî òå, ùîá â Óêðà¿í³ éîãî ïåðåñòàëè ñïðèéìàòè ÿê ë³êàðÿ Àéáîëèòà, ÿêèé ïðèëåòèòü ³ ñàìîòóæêè âñ³õ âðÿòóº.

«ß õî÷ó ïîä³ëèòèñÿ ñâî¿ì äîñâ³äîì, àáè óêðà¿íñüê³ ë³êàð³ çðîçóì³ëè, ùî ìåäè÷íà ðåôîðìà ─ öå íå ëèøå ïðî ãðîø³ òà îáëàäíàííÿ, àëå é ïðî çíàííÿ òà ëþäÿí³ñòü», ─ êàæå â³í.

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ ðîçïîâ³â «Óêðà¿íñüê³é ïðàâä³» ïðî ñâî¿õ ïàö³ºíò³â ç Óêðà¿íè, ïðî òå, ÷îìó ïðàâî íà ã³äíó ñìåðòü íå ìåíø âàæëèâå, í³æ ïðàâî íà ã³äíå æèòòÿ, ïðî «åôåêò ÷îðíî¿ ãîðèëè», ïðî âèïàäîê, ï³ñëÿ ÿêîãî éîìó õîò³ëîñÿ ï³òè ç ìåäèöèíè, ïðî òå, ÷îìó íåðîçóìíî ââàæàòè, ùî ³íîçåìö³ çìîæóòü ðåôîðìóâàòè ìåäèöèíó â Óêðà¿í³, é ïðî òå, ÷îìó âóäêà êðàùà çà ðèáó, à êàìåí³ êðàù³ çà ï³ñîê.

Ïðî åì³ãðàö³þ, ñòàð³ ãðàáë³ òà æèòòÿ ç ÷èñòîãî àðêóøà

ϳñëÿ ðîçâàëó Ñîþçó ìîÿ ñ³ì’ÿ åì³ãðóâàëà äî ÑØÀ ç Óçáåêèñòàíó. Õî÷à äëÿ íàñ öå áóëà íå åì³ãðàö³ÿ, à åâàêóàö³ÿ.

 êîëèøí³õ ñåðåäíüîàç³éñüêèõ ðåñïóáë³êàõ ÑÐÑÐ â òîé ÷àñ âèòèñêàëè âñå «íåêîð³ííå» íàñåëåííÿ ─ â³ðìåí, ºâðå¿â, ðîñ³ÿí. Âñå ðóéíóâàëîñÿ.  Àíä³æàí³ ð³çàëè òóðê³â-ìåñõåòèíö³â. ß òîä³ âïåðøå ïîáà÷èâ íà âóëèöÿõ òðóïè ç ð³çàíèìè ðàíàìè øè¿. Öå âàæêî çàáóòè… 

Áàòüêî çàâ³äóâàâ êë³í³êîþ òðîï³÷íèõ çàõâîðþâàíü ó Ñàìàðêàíä³, éîìó ïðÿìî ñêàçàëè: «Âè ïîâèíí³ çâ³ëüíèòèñÿ». 

Îäèí ç ìî¿õ áðàò³â ïðàöþâàâ õ³ðóðãîì. Éîãî çâèíóâàòèëè â òîìó, ùî â³í ïðîâîäèòü åêñïåðèìåíòè íàä ëþäüìè, é çàáîðîíèëè îïåðóâàòè. «ßêùî âèíèêíå ÿêåñü óñêëàäíåííÿ, ñêàæóòü, ùî ÿ óìèñíî âáèâ ïàö³ºíòà», ─ ñêàçàâ â³í. ² ïðèïèíèâ îïåðóâàòè. 

Ìè âèë³òàëè ó Øòàòè ç Øåðåìåòüºâî. Ïðîéøëè ïàñïîðòíèé êîíòðîëü ³ âèÿâèëèñÿ í³êèì. Áåç ïàñïîðò³â, áåç ãðîìàäÿíñòâà.  çàë³, äå ìè ÷åêàëè íà âèë³ò, íå áóëî í³ ¿æ³, í³ âîäè, í³ ñò³ëüö³â. Ðåéñ â³äêëàëè, é íàñ ïðîòðèìàëè òàì ìàéæå â³ñ³ì ãîäèí. 

Áàòüêî áóâ ó ïàëüòî, êîñòþì³ é êðàâàòö³ ─ âåñü ³ç ñåáå òàêèé ³íòåë³ãåíò. Ïîò³ì â³í çíÿâ ïàëüòî, ïîò³ì ïîêëàâ éîãî íà ï³äëîãó, ïîò³ì ïðèñ³â íà öå ïàëüòî ³ íàðåøò³ ïðèë³ã… Îòàêà òðàíñôîðìàö³ÿ, êîëè â ëþäèí³ ïîñòóïîâî âáèâàþòü ã³äí³ñòü.

Êîëè ìè ïðèëåò³ëè äî Àìåðèêè, íåçíàéîì³ ëþäè çóñòð³÷àëè íàñ â àåðîïîðòó ç ïëàêàòàìè: «Ñ³ì’ÿ Ôóçàéëîâèõ, Welcome to Baltimore!» Ïåðøå, ùî âîíè çðîáèëè ─ íàãîäóâàëè íàñ. Ìè íàêèíóëèñÿ íà ¿æó, íà÷å âîâ÷åíÿòà. 

Ïîò³ì íàñ ïðèâåçëè ó êâàðòèðó, äàëè êëþ÷³. Òàì áóâ çàáèòèé ïðîäóêòàìè õîëîäèëüíèê. Ìè íå ìîãëè ïîâ³ðèòè. ßê òàêå ìîæëèâî? Íåçíàéîì³ ëþäè âèòðà÷àþòü íà íàñ ãðîø³ é, ãîëîâíå, ÷àñ. 

 

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ: «ßêùî äèòèí³ ç îï³êàìè â÷àñíî íå çðîáèòè îïåðàö³þ, âîíà çàëèøèòüñÿ ³íâàë³äîì íà âñå æèòòÿ»

Ôîòî: ³ç îñîáèñòîãî àðõ³âà Ãåííàä³ÿ Ôóçàéëîâà

 Àìåðèö³ ÿ íå çì³íþâàâ ³ì’ÿ é ïð³çâèùå, ÿê áàãàòî õòî ðîáèòü, àáè ïî÷àòè íîâå æèòòÿ. Êîëè ìåí³ ãîâîðèëè, ùî ìîº ³ì’ÿ âàæêî âèìîâèòè àíãë³éñüêîþ, ÿ öüîãî íå ì³ã çðîçóì³òè. Àâæåæ âîíî ñêëàäí³øå, í³æ Äæîí Ñì³ò. Àëå ³ì’ÿ ─ öå òâîÿ ³äåíòèô³êàö³ÿ. ² ïðàâèëüíî íàçâàòè ëþäèíó íà ³ì’ÿ ─ öå ïîëîâèíà óñï³õó, ÿêùî õî÷åø, àáè ëþäèíà òåáå ïîâàæàëà.

×àñòî ãîâîðÿòü: ÿêáè ÿ ì³ã â³äìîòàòè æèòòÿ íàçàä, òî íå íàñòóïèâ áè íà ö³ ãðàáë³. Öå ìàí³ïóëÿö³ÿ. Ëþäèíà, ÿêà øêîäóº ïðî ùîñü ó ìèíóëîìó, ïåðåêðåñëþº ÷àñòèíó ñåáå. Àäæå â òîé ìîìåíò òîá³ ïîòð³áí³ áóëè ö³ ãðàáë³, íà ÿê³ òè íàñòóïèâ. Òàê äèòèíà ï³çíຠñâ³ò, ó äîðîñëèõ òå ñàìå.

Ëþäè, ÿê³ â Ñîþç³ áóëè ë³êàðÿìè, ïîòðàïèâøè äî Àìåðèêè, ÷àñòî çì³íþâàëè ïðîôåñ³þ.  ìåíå º äðóç³, ÿê³ ï³øëè ç ìåäèöèíè. Íå äóìàþ, ùî âîíè íåùàñëèâ³ ÷åðåç öå. 

Ñòàòóñ, óñï³õ, ãðîø³ ─ öå àíòóðàæ. Öå ïðî òå, ÿêèì òè õî÷åø, ùîá òåáå áà÷èëè. Àëå ÿêùî â òåáå â³éíà ç ñîáîþ, òî àí³ ñòàòóñ, àí³ ãðîø³ íå çðîáëÿòü òåáå ùàñëèâèì. 

Ïðî ì³ñ³þ ë³êàðÿ, àìá³òí³ñòü ³ ìàðíîñëàâñòâî 

˳êàð ─ öå íå ïðîñòî ëþäèíà ç äèïëîìîì ìåäè÷íîãî óí³âåðñèòåòó. ϳñëÿ ðîáîòè òè ïðèõîäèø äîäîìó, êîïèðñàºøñÿ â êíèãàõ, ðàäèøñÿ ç êîëåãàìè. Öå ïîñò³éíà ä³ðêà â ãîëîâ³, òîìó ùî â³ä êîæíîãî òâîãî ð³øåííÿ çàëåæèòü ÷èºñü æèòòÿ. Ïðè÷îìó íå ìåòàôîðè÷íî, à áóêâàëüíî.

 

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ: «Ó XVII ñòîë³òò³ áóâ òàêèé ãîëëàíäñüêèé ë³êàð ͳêîëàñ âàí Òóëüï. ³í çàïðîïîíóâàâ åìáëåìó ìåäèöèíè: ñâ³÷êà, ùî ãîðèòü. À äåâ³ç ─ Allis Inserviendo Ipse Consumor. «Ñâ³òÿ÷è ³íøèì, çãîðàºø ñàì». Çâó÷èòü ïàôîñíî, àëå ñóòü ïðîôåñ³¿ ñàìå â öüîìó»

Ôîòî: Ãàëèíà ²ëü¿íà

Ó Ãàðâàðäñüê³é ìåäè÷í³é øêîë³ ÿ ïðàöþþ âæå 20 ðîê³â, à äî öüîãî òóò íàâ÷àâñÿ.  ìåíå ÷îòèðè ë³öåí糿 ─ ïåä³àòð³ÿ, àíåñòåç³îëîã³ÿ, äèòÿ÷à àíåñòåç³îëîã³ÿ, äèòÿ÷à ³íòåíñèâíà òåðàï³ÿ. Âñå öå ðîêè íàâ÷àííÿ: ïåä³àòð³ÿ ― 3 ðîêè, äèòÿ÷à ³íòåíñèâíà òåðàï³ÿ ─ 3 ðîêè, àíåñòåç³îëîã³ÿ ─ 3 ðîêè, äèòÿ÷à àíåñòåç³îëîã³ÿ ─ 1,5 ðîêó.

Ñüîãîäí³ ì³é ðîáî÷èé ÷àñ ó Ãàðâàðä³ ðîçïîä³ëÿºòüñÿ òàê: 20% ─ âèêëàäàííÿ, ÿ ÷èòàþ ëåêö³¿ äëÿ ñòóäåíò³â ³ ðåçèäåíò³â, 70% ─ ë³êóâàëüíà ïðàêòèêà â Massachusetts General Hospital, 10% ─ íàóêîâà ðîáîòà. 

Òàêî¿ êîíöåíòðàö³¿ ìåäè÷íèõ øê³ë, ÿê ó Áîñòîí³, íåìຠâ æîäíîìó ì³ñò³ ñâ³òó. Ïðè Ãàðâàðäñüê³é øêîë³ º ÷îòèðè øïèòàë³. Òîé, ó ÿêîìó ÿ ïðàöþþ, ─ íàéá³ëüøèé. Öå øàëåíà áðèëà. Ïðîñòî äâ³ öèôðè: 150 îïåðàö³éíèõ ³ áëèçüêî 800 îïåðàö³é íà äåíü.

 

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ: «Îäèí äåíü íà òèæäåíü ÿ ïðàöþþ â Shriners. Öå ìåðåæà ãîñï³òàë³â äëÿ ä³òåé, ÿê³ ïîñòðàæäàëè â³ä îï³ê³â. Äëÿ ãàðâàðäñüêèõ ë³êàð³â öå ô³ëàíòðîï³ÿ íàì ãîñï³òàëü íå ïëàòèòü«

Ôîòî: Ãàëèíà ²ëü¿íà 

Îïåðàö³ÿ íà âíóòð³øí³õ îðãàíàõ ìîæå òðèâàòè ê³ëüêà ãîäèí. Ïîëàãîäèëè ïàö³ºíòà, âèïèñàëè, çàáóëè. À îï³êè é äåô³öèò øê³ðè í³êóäè íå çíèêàþòü, õâîðîãî òðåáà îïåðóâàòè çíîâó é çíîâó, ç ðîêó â ð³ê ― ³ âñå îäíî äåôåêò çàëèøàºòüñÿ. 

˳êóâàííÿ òàêèõ õâîðèõ ─ öå íå ëèøå îïåðàö³¿, à é ðåàá³ë³òàö³ÿ. Ãîñòðèé ïåð³îä òðèâຠäî 6-8 ì³ñÿö³â, êîëè òðåáà ðÿòóâàòè ïàö³ºíòà. Ïîò³ì ─ äåñÿòèë³òòÿ ðåêîíñòðóêòèâíèõ îïåðàö³é ç â³äíîâëåííÿ ôóíêö³¿. ² àæ òîä³ âæå øòðèõè êîñìåòè÷íèõ îïåðàö³é. Íà â³äì³íó â³ä Óêðà¿íè, â Àìåðèö³ ðåçóëüòàò ë³êóâàííÿ îö³íþºòüñÿ ëèøå ï³ñëÿ ðåàá³ë³òàö³¿. 

Êë³í³÷í³ ïðîòîêîëè íå ìîæóòü çàì³íèòè ë³êàðåâ³ ãîëîâó. ß çíàþ, ùî ¿õ çàðàç àêòèâíî âïðîâàäæóþòü â Óêðà¿í³. ijé çà ïðîòîêîëîì ³ íå äóìàé. Ó íàñ òåæ º çàãàëüí³ ðåêîìåíäàö³¿, òè ïîâèíåí ¿õ çíàòè, à äàë³ â÷èíÿòè â³äïîâ³äíî äî ñèòóàö³¿. Àìåðèêàíñüêèé ë³êàð íà 20% êåðóºòüñÿ ó ñâî¿é ðîáîò³ òàê çâàíèìè guidelines. À 80% ä³é çàñíîâàí³ íà íàøîìó ³íäèâ³äóàëüíîìó ð³øåíí³.

Ëþäèíà ìຠáóòè àìá³òíîþ, ïðàãíóòè íåìîæëèâîãî. Ïàì’ÿòàþ îäíå ³íòåðâ’þ ç ÷îëîâ³êîì, ÿêèé õîò³â ïîòðàïèòè äî íàñ íà òðåí³íã. ³í çàéøîâ ³ ñêàçàâ: «ß íå çíàþ, ÷è çìîæó âñòóïèòè äî âàñ, öå òàêà âåëèêà ìåäè÷íà øêîëà …». ² â ìåíå ìèòòºâî îñêîìà: ÿêùî íå çíàºø, íàâ³ùî ïðèéøîâ? ß éîìó ïîäÿêóâàâ: «Äóìàþ, â òåáå âñå âèéäå â ³íøîìó ì³ñö³».

Àìá³òí³ñòü ³ ìàðíîñëàâñòâî ─ çà ñâîºþ ïðèðîäîþ ð³çí³ ÿêîñò³. Àìá³òí³ñòü ñïðÿìîâàíà íà ñåáå, öå âíóòð³øí³é ñòàí, áàæàííÿ ìàêñèìàëüíî ðåàë³çóâàòèñÿ. Ìàðíîñëàâñòâî ─ öå áàæàííÿ óòâåðäèòèñÿ êîøòîì ³íøèõ, íå ìàþ÷è íà öå ï³äñòàâ.

«Çíàºø, ó ÷îìó ãîëîâíà â³äì³íí³ñòü ì³æ íàìè? ─ êàæó ÿ çàðàç ñâî¿ì ðåçèäåíòàì. ─ Òè ðîçóìí³øèé çà ìåíå âäåñÿòåðî, òîìó ùî ÿ çàê³í÷èâ ìåäè÷íó øêîëó 27 ðîê³â òîìó, à òè ─ òðè ðîêè òîìó. Òâ³é ðîçóì ãíó÷ê³øèé çà ì³é. Àëå íà â³äì³íó â³ä òåáå â ìåíå º äîñâ³ä. ß áåðó äîñâ³äîì, à òè çíàííÿìè. É òè ïðèõîäèø äî ìåíå, ùîá çäîáóòè öåé äîñâ³ä».

ϳä ÷àñ ïðîöåäóð ÿ ÷àñòî àñèñòóþ ñâî¿ì ñòóäåíòàì ³ ðåçèäåíòàì. Âèïóñêíèê ìåäè÷íî¿ øêîëè â Ãàðâàðä³ ïîâèíåí âì³òè âñå. Íàøà çàäà÷à ─ ÿêíàéøâèäøå éîãî ï³äãîòóâàòè äî ñàìîñò³éíî¿ ðîáîòè é âèøòîâõíóòè. 

À â Óêðà¿í³ ìîëîäèé ë³êàð ðîêàìè àñèñòóº ïðîôåñîðó. Òàê â³í í³êîëè íå íàâ÷èòüñÿ ïðèéìàòè ð³øåííÿ.  ìåíå ñêëàëîñÿ âðàæåííÿ, ùî â Óêðà¿í³ ïðîôåñîðè íå çàö³êàâëåí³ ä³ëèòèñÿ äîñâ³äîì, âîíè ââàæàþòü, ùî òàê ìîæóòü âòðàòèòè ñâ³é øìàòîê õë³áà ç ìàñëîì.

Ïðî ïàö³ºíò³â ç Óêðà¿íè

Çà 15 ðîê³â ìè ïðèâåçëè ç Óêðà¿íè äî Áîñòîíà ïîíàä 60 ä³òåé. Äëÿ íèõ ë³êóâàííÿ áåçêîøòîâíå. Îäèí äåíü â ðåàí³ìàö³¿ â íàñ êîøòóº 10 òèñÿ÷ äîëàð³â.

Ïåðøîþ ìîºþ ïàö³ºíòêîþ ç Óêðà¿íè áóëà ï’ÿòèð³÷íà Íàñòÿ Îâ÷àð.

Ó áåðåçí³ 2005 ðîêó âîíà áóëà âäîìà ç ìîëîäøîþ ​​ñåñòðîþ. Áóäèíîê îá³ãð³âàâñÿ äðîâàìè. Êîëè ïî÷àëàñÿ ïîæåæà, Íàñòÿ âèòÿãëà ñåñòðó ç îõîïëåíîãî âîãíåì áóäèíêó é îòðèìàëà îï³êè ìàéæå 80% øê³ðè. Çàâäÿêè æóðíàë³ñòàì öÿ ³ñòîð³ÿ íàáóëà ðîçãîëîñó. 

ijâ÷èíêó ñïî÷àòêó ë³êóâàëè â Êèºâ³. Ïîò³ì ó ñèòóàö³þ âòðóòèâñÿ Þùåíêî. Âèð³øèëè, ùî ¿¿ ïîòð³áíî â³äïðàâèòè íà ë³êóâàííÿ çà êîðäîí. Áóëî ê³ëüêà âàð³àíò³â: ͳìå÷÷èíà, ²çðà¿ëü, Àìåðèêà. Ó Í³ìå÷÷èí³ òà ²çðà¿ë³ ïðîñèëè ãðîøåé, íàø ãîñï³òàëü ó Áîñòîí³ ïîãîäèâñÿ ë³êóâàòè ¿¿ áåçêîøòîâíî. ˳òàê³â, îáëàäíàíèõ äëÿ òðàíñàòëàíòè÷íîãî ïåðåëüîòó ç òàêèìè ïàö³ºíòàìè, â Óêðà¿í³ íå áóëî. Òîä³ ñâ³é ë³òàê çàïðîïîíóâàâ ïðåçèäåíò ³íøî¿ êðà¿íè. 

Çà ê³ëüêà ðîê³â íà îäí³é ³ç êîíôåðåíö³é ó Øâåéöà𳿠ÿ ïîçíàéîìèâñÿ ç ïðîôåñîðîì ³ç Êèºâà Ãåîð㳺ì Êîçèíöåì, ÿêèé ñïðàâèâ íà ìåíå ãàðíå âðàæåííÿ. ³í ñêàçàâ, ùî çíຠïðî òå, ÿê ðÿòóâàëè Íàñòþ Îâ÷àð, ³ çàïðîñèâ ïðè¿õàòè â Óêðà¿íó.

Ëþäè ëþáëÿòü ñòâîðþâàòè ãåðî¿â ³ ÷³ïëÿòè ÿðëèêè ðÿòóâàëüíèê³â. Ó íàñ âåñü ãîñï³òàëü ðÿòóâàâ Íàñòþ. Ñüîãîäí³ îäíà ëþäèíà â ìåäèöèí³ í³÷îãî íå âèð³øóº. Öå íå XI ñòîë³òòÿ, êîëè ïðèõîäèâ Àâ³öåííà ³ òðàâàìè âñ³õ çö³ëþâàâ.

ß â³äðàçó ñïèòàâ: «Â Óêðà¿íó â³çà ïîòð³áíà?» ² êîëè ìåí³ ñêàçàëè, ùî íå ïîòð³áíà, ïîäóìàâ: «Âàó, ïðåêðàñíî! ¯äó».

Êîëè ìè ïðè¿æäæàºìî â Óêðà¿íó ³ çä³éñíþºìî îáõîäè â êîñòþìàõ ³ êðàâàòêàõ, ì³ñöåâ³ äèâóþòüñÿ, ùî ë³êàð³ ïðè òàêîìó ïàðàä³.  Àìåðèö³ öÿ çâè÷êà âèøêîëþºòüñÿ ðîêàìè. Ïàö³ºíòè ïîâèíí³ áà÷èòè òåáå âèãîëåíèì, íàïàõ÷åíèì ³ ïðè÷åñàíèì. Öå íå ïðèìõà, à çíàê ïîâàãè äî ïàö³ºíò³â ³ ïðîôåñ³éíà åòèêà.

 

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ: «Êîëè ïðîñÿòü ðîçïîâ³ñòè ïðî êîãîñü ³ç ïàö³ºíò³â, ìåí³ ñêëàäíî öå çðîáèòè. ˳êàð íå ìîæå íàäòî ö³êàâèòèñÿ æèòòÿì ïàö³ºíòà, îñê³ëüêè öå äèñêðèì³íàö³ÿ ³íøèõ ïàö³ºíò³â»

Ôîòî: Ãàëèíà ²ëü¿íà 

Ó ë³êàð³â íå ïîâèííî áóòè îñîáèñòèõ óïîäîáàíü ùîäî ïàö³ºíò³â. Àëå âñ³ ìè ëþäè é ³íîä³ ðîáèìî íå òå, ùî ïîòð³áíî. 

Ìåí³ çàïàì’ÿòàâñÿ õëîï÷èíà ç Óêðà¿íè ─ Âîëîäÿ. Ùîá çâåðíóòè íà ñåáå óâàãó, â³í ï³äïàëèâ ñ³íî â ñàðà¿ òà íå çì³ã ³ç íüîãî âèáðàòèñÿ ─ îòðèìàâ ñåðéîçí³ îï³êè. Ìè éîãî ëåäâå âèâåçëè íà ë³êóâàííÿ â Áîñòîí. Ó âàñ òîä³ áóëè âèáîðè, é óñÿ óâàãà áóëà ïðèêóòà äî íèõ. Ãîëîâîþ âàøîãî ÌÎÇ íà òîé ÷àñ áóâ Îëåã Ìóñ³é. ³í â³äãóêíóâñÿ íà ìîº ïðîõàííÿ ïðî äîïîìîãó.

Çàïàì’ÿòàâñÿ ì³é ïåðøèé äîñâ³ä ïåðåâåçåííÿ âàæêèõ õâîðèõ ç Óêðà¿íè ÷åðåç Àòëàíòèêó áåç ó÷àñò³ ïðåçèäåíò³â.

²ñòîð³ÿ òàêà. Áàáóñÿ, ä³äóñü, ìàòè é òðîº ä³òåé ãð³ëèñÿ â ÿê³éñü ï³äñîáö³. Âîíà çàéíÿëàñÿ. ijäóñü ³ç áàáóñåþ ïî÷àëè âèòÿãàòè ä³òåé ³ç ïîëóì’ÿ. Êîëè ìåí³ ñêàçàëè â³äñîòîê îï³ê³â áàáóñ³ é ä³äóñÿ, ÿ ïîðàäèâ îäðàçó ââîäèòè ¿ì ìîðô³í ― îï³êè áóëè íåñóì³ñí³ ç æèòòÿì. Âîíè ïîìåðëè ïðîòÿãîì 6-8 ãîäèí, ìàòè ─ ÷åðåç 10 ãîäèí.

Äëÿ ïåðåâåçåííÿ ä³òåé çíàäîáèâñÿ ñïåö³àëüíî îáëàäíàíèé ë³òàê. Óñüîãî ê³ëüêà êîìïàí³é çä³éñíþâàëè òàê³ ïåðåâåçåííÿ. Ìåí³ òðåáà áóëî ä³çíàòèñÿ áàãàòî íîâîãî: äàëüí³ñòü ïîëüîòó, ê³ëüê³ñòü ïîñàäîê, ê³ëüê³ñòü õâîðèõ íà áîðòó ³, çâè÷àéíî, âàðò³ñòü. ˳òàê íà äâîõ ïàö³ºíò³â êîøòóâàâ 80 òèñÿ÷ äîëàð³â, îäíîì³ñíèé ─ áëèçüêî 50 òèñÿ÷. ß ïî÷àâ øóêàòè ãðîø³. Íàâ³òü ì³é ñèí-ï³äë³òîê çàïðîïîíóâàâ äîïîìîãó: «Òàòî, â ìåíå º 600 äîëàð³â, áåðè».

Ãóáåðíàòîð Ëüâ³âñüêî¿ îáëàñò³ âëàøòóâàâ ìàðàôîí ³ çà 2-3 äí³ çì³ã ç³áðàòè ñóìó, âäâ³÷³ á³ëüøó çà íåîáõ³äíó.

Öå áóâ ëþòèé, îæåëåäü, 25 ãðàäóñ³â ìîðîçó. ϳëîòè ãîâîðèëè, ùî çìîæóòü ëåò³òè ò³ëüêè ÷åðåç òðè äí³. Àëå ìè íå ìîãëè ÷åêàòè òðè äí³, ÷àñ áóâ áè çìàðíîâàíèé. ² âëàñíèê êîìïàí³¿ çíàéøîâ âèõ³ä: ë³òàê âèëåò³â â Óêðà¿íó ÷åðåç äåíü.

Ïîò³ì ç’ÿñóâàëîñÿ, ùî ï³ëîòè ï³ñëÿ ïåðåëüîòó ÷åðåç îêåàí ìàþòü â³äïî÷èâàòè ùîíàéìåíøå 12 ãîäèí. Öüîãî ÷àñó â íàñ òåæ íå áóëî. Çíàéøëè êîìïðîì³ñ ─ íà áîðò âçÿëè äðóãèé ñêëàä ï³ëîò³â.

Äî Ëüâîâà ïîëåò³ëà ³ ìîÿ êîìàíäà. Êîëè ë³òàê ïðèçåìëèâñÿ, ìåí³ â ïàí³ö³ äçâîíèòü ïîì³÷íèöÿ: «Íàñ çóñòð³÷àþòü â³éñüêîâ³, çàðàç âîíè ìåíå çààðåøòóþòü, ³ ÿ á³ëüøå í³êîëè íå ïîâåðíóñÿ äîäîìó!» ß ¿¿ çàñïîêî¿â, ïîÿñíèâ, ùî çóñòð³÷àþòü â³éñüêîâ³, áî â òàêó ïîãîäó öèâ³ëüí³ â àåðîïîðò³ íå ïðàöþþòü.

Ïîò³ì âîíà çíîâ òåëåôîíóº: «Ë³òàê îáìåðçíóâ. Íàñ íå âèïóñêàþòü!» Çíîâó âòðóòèëèñÿ ãóáåðíàòîð ³ â³éñüêîâ³. Âîíè ñïåö³àëüíèìè óñòàíîâêàìè ðîçìîðîæóâàëè ë³òàê. ² ñòâîðèëè îïàëþâàíèé ïëàñòèêîâèé êîðèäîð ç ê³ìíàòíîþ òåìïåðàòóðîþ äëÿ ïåðåì³ùåííÿ õâîðîãî ç³ øïèòàëþ äî êàðåòè øâèäêî¿ äîïîìîãè.

Ïîò³ì âèÿâèëîñÿ, ùî ïîòð³áíî áóäóâàòè ðóêàâ â³ä áóä³âë³ àåðîïîðòó äî ë³òàêà ─ ïàö³ºíòà ç îï³êîì íå ìîæíà âîçèòè âóëèöåþ ïî 25-ãðàäóñíîìó ìîðîçó. Ïîáóäóâàëè ðóêàâ ³ íàãí³òàëè â íüîãî ãàðÿ÷å ïîâ³òðÿ, ùîá ïðîâåçòè äèòèíó.

Ïîêè âñå öå â³äáóâàëîñÿ, äâîº ç òðüîõ ä³òåé ïîìåðëè ó Ëüâîâ³.

Êîëè òðåòþ äèòèíó ïðèâåçëè äî Áîñòîíà, âîíà áóëà äóæå âàæêà ³ çà äâà òèæí³ ïîìåðëà. Öå îäèí ³ç äâîõ ä³òåé ç Óêðà¿íè, ÿêèì ìè çà âåñü ÷àñ íå çìîãëè äîïîìîãòè.

Ïðî ïðàâî íà ã³äíó ñìåðòü

Çâèêíóòè äî ñìåðò³ íåìîæëèâî. ßêùî õòîñü ³ç ë³êàð³â ñêàæå âàì, ùî çâèê äî ñìåðò³, öå áëåô. Íàâ³òü ÿêùî öå ñìåðòü ëþäèíè äóæå ïîõèëîãî â³êó. Íàâ³òü ÿêùî òè âäàºø, ùî çâèê äî öüîãî.

Êîëè áîëèòü íîãà, ëþäèíà â³äðàçó ïî÷èíຠïèòè çíåáîëþâàëüíå. Êîëè æ âèíèêຠïñèõ³÷íà òðàâìà, ëþäèíà ãîâîðèòü ñîá³: «ß ùî ñëèíüêî? Õ³áà ÿ íå ìîæó ñàìîòóæêè âïîðàòèñÿ?» Íå ìîæåø. Öÿ òðàâìà âèçíà÷ຠïîâåä³íêó ëþäèíè íà äåñÿòèë³òòÿ, ³ áåç äîïîìîãè ïðîôåñ³îíàë³â íå îá³éòèñÿ. ßêùî öüîãî íå â³äáóâàºòüñÿ, ïðîáëåìà íàðîñòàº, ÿê ñí³ãîâà êóëÿ. 

˳êàð³-ïî÷àòê³âö³ ÷àñòî ñïðèéìàþòü ñìåðòü ïàö³ºíòà ÿê ñâîþ ïîìèëêó. ß ëèøå äåñÿòü ðîê³â òîìó, êîëè ïðàöþâàâ ó ðåàí³ìàö³¿, ñòàâ ³íàêøå äî öüîãî ñòàâèòèñÿ. Êîëè áà÷èø, ùî í³÷îãî âæå íå â䳺ø, ñìåðòü ─ íå íàéã³ðøå, ùî ìîæå ñòàòèñÿ ç ëþäèíîþ.

 

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ: «Íàñ çàâæäè ïåðåêîíóâàëè, ùî ó ëþäèíè âñå ïîïåðåäó, ò³ëüêè çðîáè îñü öå, ³ ó òåáå âñå áóäå. ßê³ñü ïîñò³éí³ ïåðåãîíè. ² öå ïîìèëêà, òîìó ùî òè íå çíàºø, ùî áóäå çàâòðà. Ñüîãîäí³ öå ³ º æèòòÿ»

Ôîòî: ³ç îñîáèñòîãî àðõ³âó Ãåííàä³ÿ Ôóçàéëîâà 

Êëÿòâó óïïîêðàòà ïðèäóìàëè, êîëè ëþäèíà æèëà äî 25 ðîê³â. Êîëè í³õòî íå âìèðàâ â³ä ðàêó, â³ä ã³ïåðòîí³¿, â³ä õðîí³÷íèõ çàõâîðþâàíü. Ƴíêè ãèíóëè ï³ä ÷àñ ïîëîã³â, ÷îëîâ³êè ─ â áîÿõ. ˳êóâàëè ò³ëüêè òèõ, õòî ìàâ øàíñè âèæèòè. 

Ñüîãîäí³ ìåäè÷í³ òåõíîëî㳿 äîçâîëÿþòü ðîêàìè øòó÷íî ï³äòðèìóâàòè æèòòÿ ïàö³ºíòà. Êîëèøí³é ïðåì’ºð-ì³í³ñòð ²çðà¿ëþ Àð³åëü Øàðîí â³ñ³ì ðîê³â ïðîâ³â ó êîì³, ï³ä’ºäíàíèé äî àïàðàò³â, ùî ï³äòðèìóþòü æèòòÿ. Õ³áà ìîæíà íàçâàòè öå æèòòÿì?

ʳëüêà ðîê³â òîìó â ìåíå áóâ ïàö³ºíò ç Óêðà¿íè, 18-ð³÷íèé õëîï÷èíà. ³í ÷³ïëÿâñÿ çà âàãîíè ïî¿çä³â ³ ðîáèâ ôîòîãðàô³¿. Éîãî âäàðèëî ñòðóìîì 27 òèñÿ÷ âîëüò³â — îï³ê 90% øê³ðè. Âäàëîñÿ ïåðåïðàâèòè éîãî ç ìàìîþ â Áîñòîí. Êîëè ìè éîãî ðîçäÿãëè… ß òàêîãî í³êîëè â æèòò³ íå áà÷èâ.

Ìè ÷åñíî áèëèñÿ äî îñòàííüîãî, àëå óøêîäæåííÿ áóëè íåñóì³ñí³ ç æèòòÿì. Õëîïåöü ïîâ³ëüíî ïîìèðàâ ³, ùîá ï³äòðèìàòè ðîáîòó ñåðöÿ, çà àëãîðèòìîì òðåáà áóëî ïåðåìèêàòè éîãî íà øòó÷íèé êðîâîîá³ã ÿê ì³ñò äëÿ áîðîòüáè ç ñåïñèñîì. Àëå ïîøêîäæåííÿ íå äàâàëè í³ÿêî¿ íà䳿, ùî ìè âïîðàºìîñÿ. Ìè á ïðîñòî ïðîäîâæèëè æèòòÿ íà ïàðó òèæí³â.

×åðåç äâà òèæí³ ï³ñëÿ äîâãèõ ðîçìîâ ³ç ìàò³ð’þ ìè îòðèìàëè â³ä íå¿ äîçâ³ë çóïèíèòèñÿ.

«Ìè ìàºìî ïðàâî íà ã³äíå æèòòÿ é ã³äíó ñìåðòü, ─ ñêàçàâ ÿ ¿é òîä³. ─ ßêáè â³í áóâ ïðèòîìíèé, òî ñêàçàâ áè: «Ìàìî, âáèé ìåíå». Àëå â³í áåç ñâ³äîìîñò³, òîæ ëèøå âè ìîæåòå äîçâîëèòè íàì öå çðîáèòè. Ìè ìîæåìî ïðîäîâæóâàòè éîãî ë³êóâàòè, àëå ÿêùî âè ìåí³ â³ðèòå ³ ñïèòàºòå, ÷è õîò³â áè ÿ òàêîãî æèòòÿ äëÿ ñåáå, ñêàæó ─ í³».

Öå áóëà äóæå ñêëàäíà ðîçìîâà. Ìåí³ áóëî âàæêî äèâèòèñÿ ¿é â î÷³ òà âèçíàòè ïîðàçêó. Âîíà ö³ëîäîáîâî áóëà ç ñèíîì ³ áà÷èëà íàø³ çóñèëëÿ. Äîñ³ ïàì’ÿòàþ âèðàç ¿¿ îáëè÷÷ÿ.

Âîíà ïîãîäèëàñü, ÿ ïîïðîñèâ ìåäñåñòåð âèéòè ç ïàëàòè, ³ ðàçîì ç íåþ ìè â³ä’ºäíàëè ìîí³òîðè é çàñîáè ï³äòðèìêè. Ùîá ïðèéíÿòè òàêå ð³øåííÿ, ¿é çíàäîáèëîñÿ áàãàòî ìóæíîñò³ òà ñïðàâæíüî¿, íå åãî¿ñòè÷íî¿ ëþáîâ³.

Êîëè õëîïåöü ïîìåð, ìî¿ êîëåãè-ë³êàð³ äèâóâàëèñÿ: «ßê òè çì³ã ¿é öå ñêàçàòè? Öå ïåðøèé âèïàäîê ó íàø³é ïðàêòèö³». ß ¿ì â³äïîâ³â: «Äîáðå, ùî âè íå ðîçó쳺òå ðîñ³éñüêî¿ ìîâè».

ß íå çáàãíó, ÷îìó â Óêðà¿í³ îáìåæóþòü äîñòóï áàòüê³â äî äèòèíè â ðåàí³ìàö³¿. ʳëüêà ðîê³â òîìó ìåí³ ç Êèºâà íàïèñàâ ó âàéáåð áàòüêî õëîïöÿ ç ñèëüíèìè îï³êàìè. Çà îïèñàííÿì ÿ çðîçóì³â, ùî òðàâìà íåñóì³ñíà ç æèòòÿì. Íàñòóïíîãî äíÿ ÿ éîìó çàòåëåôîíóâàâ ³ ñêàçàâ: «Õî÷åòå ïîðàäó?» ³í êàæå: «Òàê» — «Ïîïðîñ³òü ë³êàðÿ ïðî îäíó ð³÷ — àáè âàñ ïóñòèëè äî ñèíà ó ðåàí³ìàö³þ. ßêùî íå áóäóòü ïîãîäæóâàòèñÿ, äàéòå õàáàð, ðîá³òü ùî çàâãîäíî, àëå áóäüòå ç ñèíîì». 

Äèòèíà ïîìåðëà, êîëè áàòüêî áóâ ïîðÿä. Ïîò³ì áàòüêî äçâîíèâ ìåí³, ïëàêàâ ³ äÿêóâàâ çà òå, ùî â îñòàíí³ õâèëèíè æèòòÿ ñèíà áóâ ³ç íèì.

Ó ìåíå áóëî áàãàòî âèïàäê³â, êîëè ÿ ïî÷óâàâñÿ ó áåçâèõîä³. Áóëî îòðóºííÿ äèòèíè ïðåïàðàòîì çàë³çà — ìè ðîçï³çíàëè öå çàíàäòî ï³çíî. ² â òîé ÷àñ íå ìîãëè í³÷îãî çðîáèòè. ϳñëÿ öüîãî ÿ ï³øîâ ç äèòÿ÷î¿ ðåàí³ìàö³¿.

Íàéá³ëüø òðàâìàòè÷íà äëÿ ìåíå ïîìèëêà òðàïèëàñÿ ï³ä ÷àñ ë³êàðñüêî¿ ì³ñ³¿ â Êèòà¿. Ìåäñåñòðà ââåëà ïðåïàðàò äëÿ ì³ñöåâîãî çíåáîëåííÿ íå ï³äøê³ðíî, à âíóòð³øíüîâåííî. ß ïîäóìàâ, ùî âáèâ ëþäèíó. Õî÷ öå áóëà íå ìîÿ ïîìèëêà, à ìåäñåñòðè, àëå ÿ öå ïðîãëåä³â. Íàì âäàëîñÿ âðÿòóâàòè õâîðîãî, àëå ÿ âæå áóâ ãîòîâèé äî òîãî, ùî, ÿêùî ïàö³ºíò ïîìðå, ÿ ïîêèíó ìåäèöèíó. 

ß ÷àñòî ïîâòîðþþ ñâî¿ì ñòóäåíòàì: ÿêùî âàøà ïîìèëêà ïðèçâåäå äî ñìåðò³ ïàö³ºíòà, íàéá³ëüøèì ïîêàðàííÿì ñòàíå íå òå, ùî âàñ îñóäÿòü ³íø³, à òå, ùî âè ñàì³ ñîá³ íå äàñòå ñïîêîþ. 

Ïðî ðîçá³ð ïîìèëîê ³ «åôåêò ÷îðíî¿ ãîðèëè» 

Ó âèïàäêó ñìåðò³ ïàö³ºíòà àáî ÿêèõîñü óñêëàäíåíü ìè ïðîâîäèìî äåòàëüíèé ðîçá³ð. Íå äëÿ òîãî, ùîá çíàéòè âèíóâàòèõ. Ìè ïîâèíí³ çíàòè, ùî ìîæíà áóëî çðîáèòè ³íàêøå. ×è ìîæíà áóëî âçàãàë³ çðîáèòè ³íàêøå? ² íàâ³òü ÿêáè ìè çðîáèëè ³íàêøå, ÿêèì áè ì³ã áóòè ðåçóëüòàò.

Óÿâ³òü, ùî âè íàð³çàºòå ñèð òîíêèìè ñêèáî÷êàìè é êëàäåòå ñëàéñè îäèí íà ³íøèé. Äåñü ä³ðêè áóäóòü íàñêð³çíèìè — öå ñëàáêå ì³ñöå. Òà âàðòî ëèøå ðîçâåðíóòè ê³ëüêà ñêèáîê — ³ ä³ðêè çíèêíóòü. Öå íàçèâàºòüñÿ swiss cheese effect — «åôåêò øâåéöàðñüêîãî ñèðó». Íàéñêëàäí³øå — çíàéòè ñëàáêå ì³ñöå. Äëÿ öüîãî é ïîòð³áåí ðîçá³ð.

Ùîðîêó â Ãàðâàðä³ ìè ïðîõîäèìî òðåí³íã. Òðüîõ-÷îòèðüîõ ë³êàð³â çàïóñêàþòü ó ê³ìíàòó ç ïðîçîðèìè ñò³íàìè, íà êîæíîãî ñïðÿìîâàí³ â³äåîêàìåðè.

Ñïåö³àëüíî çàïðîøåí³ àêòîðè ³íñöåíóþòü ÿêèéñü êåéñ. Ó êîæíîãî ç íèõ íàâóøíèê, âîíè ÷óþòü âêàç³âêè âåäó÷îãî, ùî ïîòð³áíî ðîáèòè çà ñöåíàð³ºì. ¯õíº çàâäàííÿ «ðîçãîéäàòè êîðàáåëü», ùîá ïîäèâèòèñÿ, ÿê ë³êàð³ ðåàãóâàòèìóòü. Ïîò³ì ìè ñèäèìî ç ïñèõîëîãàìè, äèâèìîñÿ çàïèñ ³ ðîçïîâ³äàºìî, ÷îìó çðîáèëè àáî ñêàçàëè òå ÷è ³íøå. 

 

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ: «Íà òðåí³íãàõ ìè ðîçáèðàºìî âñå äî äð³áíèöü, øóêàºìî ñëàáê³ ì³ñöÿ, ò³ ñàì³ «ä³ðêè» â³ä øâåéöàðñüêîãî ñèðó»

Ôîòî: ³ç îñîáèñòîãî àðõ³âó Ãåííàä³ÿ Ôóçàéëîâà 

Çíàºòå, ùî òàêå «åôåêò ÷îðíî¿ ãîðèëè»? Íà òðåí³íãó íàì êàæóòü: «Âè ïîâèíí³ ³ì³òóâàòè äâîìà ðóêàìè ìàñàæ ñåðöÿ. Ïàðàëåëüíî ìè ïîêàæåìî âàì â³äåî. Íà íüîìó — äâ³ êîìàíäè ïî ÷îòèðè ëþäèíè. Îäíà êîìàíäà — â á³ëîìó, ³íøà — â ÷îðíîìó. Ãðàâö³ ïåðåäàþòü îäèí îäíîìó ì’ÿ÷. Âè ïîâèíí³ çä³éñíþâàòè ðóõè, ÿê ïðè ìàñàæ³ ñåðöÿ, äèâèòèñÿ â³äåî ³ ðàõóâàòè, ñê³ëüêè ðàç³â ö³ ëþäè ïåðåäàëè îäèí îäíîìó ì’ÿ÷».

Ïîò³ì çàïèñ çóïèíÿþòü ³ ïèòàþòü â ó÷àñíèê³â òðåí³íãó, ñê³ëüêè ðàç³â ãðàâö³ ïåðåäàëè ì’ÿ÷. Õòîñü êàæå, ùî 6 ðàç³â, õòîñü — 8, õòîñü — 12. Çàçâè÷àé öèôðè ð³çí³. À òîä³ çàïèòóþòü: «Âè ùå ùîñü áà÷èëè?» ͳõòî í³÷îãî íå áà÷èâ.

«Òåïåð çíîâó ïåðåãëÿíüòå â³äåî», — êàæóòü íàì. ² ìè áà÷èìî, ùî ÿêî¿ñü ìèò³ â êàäð³ ç’ÿâëÿºòüñÿ ëþäèíà â êîñòþì³ ÷îðíî¿ ãîðèëè, á’º ñåáå â ãðóäè, ÿê ʳíã-Êîíã, ³ éäå ñîá³. ² í³õòî ¿¿ íå ïîì³÷àº. Ñêàæ³òü, ÿê öå ìîæëèâî?!

ßêèé âèñíîâîê, çíàºòå? Ìè áóëè ñôîêóñîâàí³ íà ìàñàæ³ é ï³äðàõóíêó òîãî, ñê³ëüêè ðàç³â ãðàâö³ ïåðåäàëè ì’ÿ÷. Ìè íå ïîì³òèëè ʳíã-Êîíãà, ïîìèëèëèñÿ ó ï³äðàõóíêàõ, ³ íåìຠãàðàíò³¿, ùî ïðàâèëüíî ðîáèëè ìàñàæ. Ëþäèíà, ùî êåðóº ÿêèìîñü ïðîöåñîì, íå ïîâèííà áóòè âñåðåäèí³ öüîãî ïðîöåñó, áî íå ïîì³òèòü ÷îðíî¿ ãîðèëè.

Ìè ïîñò³éíî ïðîñèìî îäíå îäíîãî ïðî äîïîìîãó. Íå òîìó, ùî õòîñü äóðí³øèé, à õòîñü ðîçóìí³øèé. À òîìó ùî ÿ ðîçóì³þ: ÿêùî ïî÷èíàþ ùîñü ðîáèòè é ó ìåíå íå âèõîäèòü, îòæå ðîáëþ íåïðàâèëüíî. ß ìîæó ïðîäîâæóâàòè òóïèòè, òîä³ õâîðèé ïîìðå. À ìîæó ñêàçàòè: «Ñòîï. Ìåí³ ïîòð³áíà äîïîìîãà». Áî ÿ, íàïåâíî, â öåé ìîìåíò íå áà÷ó ÷îðíî¿ ãîðèëè.

Íà æàëü, òàêîãî íåìຠâ Óêðà¿í³. Äî ïîìèëîê ñòàâëÿòüñÿ ³íàêøå: ÿêùî ïîìèëèâñÿ, òè äóðåíü. Ìî¿ ëåêö³¿ áóëè ïîáóäîâàí³ íà ðîçáîð³ êåéñ³â, ³ â ïðîôåñóðè ïðîñòî äàõ çíîñèëî. Âîíè äóìàëè, ùî ÿ îñîáèñòî ¿ì ó ÷îìóñü äîð³êàþ. À ÿ ëèøå ãîâîðèâ: «Ïàíîâå, ó âàñ îäíà é òà ñàìà ïîìèëêà. ² ç³ ñòîðîíè ¿¿ âèäíî».

Ñêàæ³ìî, ïîìåð ïàö³ºíò: ó íüîãî ðîçâèíóëà øëóíêîâà êðîâîòå÷à — ð³äê³ñíå óñêëàäíåííÿ ïðè îï³êîâîìó øîêó, ÿêå íàçèâàºòüñÿ ñòðåñîâà âèðàçêà. Äâà ë³òðè êðîâ³ âòðàòèâ — óÿâëÿºòå öåé æàõ? ß êàæó: «Ïðèçíà÷àéòå ïðåïàðàòè, ÿê³ çàïîá³ãàþòü öüîìó óñêëàäíåííþ». Âîíè ãîâîðÿòü: «Ìè ïðèçíà÷àºìî». Òî ìîæå âàðòî âäâ³÷³ çá³ëüøèòè äîçóâàííÿ? Ìîæå òå, ùî òè ðîáèø, íå ïðàöþº? Ç ÿêî¿ñü ïðè÷èíè ïàö³ºíò æå ïîìåð.

ß çàâæäè êàæó ñâî¿ì ñòóäåíòàì: «Òè çðîáèâ ïîìèëêó, öå ÷óäîâî!» Âîíè çàïèòóþòü: «×îìó?» — «Áî òåïåð òè çíàºø, ÿê íå òðåáà ðîáèòè. Òè íàâ÷èøñÿ á³ëüøîìó, êîëè ïîìèëèøñÿ é ðîçáåðåø ñâîþ ïîìèëêó, í³æ êîëè âèïàäêîâî âñå çðîáèø ïðàâèëüíî. Êîëè ãðàºø ó òåí³ñ, êðàùå ïðîïóñòèòè ì’ÿ÷, äî ÿêîãî íå ãîòîâèé, àí³æ â³äáèòè ÿê ïîïàëî. Áî òîä³ é äàë³ áóäåø â³äáèâàòè ì’ÿ÷³ àáèÿê».

Ïðî ðèáó, âóäêó, îë³ãàðõ³â ³ ìåäðåôîðìó

Ïî¿çäêè â Óêðà¿íó äëÿ ìåíå íå á³çíåñ, à ô³ëàíòðîï³ÿ. Á³ëüøå, í³æ Ãàðâàðäñüêà øêîëà, ìåí³ í³õòî íå çàïëàòèòü. Òîìó íåìຠñåíñó êóäèñü ¿õàòè, äåñü ïíóòèñÿ â íåçâè÷íèõ óìîâàõ áåç ïåðñîíàëó, ç ÿêèì òè çâèê ïðàöþâàòè.

Ðàí³øå ìåí³ áóëî âàæêî çíàéòè ãðîø³ íà ïî¿çäêè íàøî¿ ì³ñ³¿ äî Óêðà¿íè, çàðàç ëåãøå. Ïî-ïåðøå, â ìåíå ñâ³é ôîíä. Ïî-äðóãå, óòâîðèëîñÿ êîëî äðóç³â, á³çíåñìåí³â. Êîëè òè îïèíÿºøñÿ â ô³ëàíòðîï³÷íîìó ñâ³ò³ é ðîáèø óñå ÷åñíî, ëþäè òîá³ â³ðÿòü.

Ôîíä ÿ ñòâîðèâ äåñÿòü ðîê³â òîìó. Ïî÷àëîñÿ âñå ç òîãî, ùî ìåí³ òðåáà áóëî çíàéòè ãðîø³, àáè ïðèâåçòè äî Áîñòîíà ïàö³ºíòà ç Óêðà¿íè. Äî öüîãî ÿ âçàãàë³ íå çíàâ, ÿê ä³ñòàâàòè ãðîø³. ß çðîáèâ áëèçüêî ñîòí³ äçâ³íê³â ìîæëèâèì äîíîðàì. Îäèí ÷îëîâ³ê ─ âëàñíèê ë³êåðî-ãîð³ë÷àíèõ ìåðåæ ïî âñ³é Íîâ³é Àíã볿, âèïèñàâ ìåí³ ÷åê íà 50 òèñÿ÷ äîëàð³â. ß íå çíàâ, ùî ç öèì ÷åêîì ðîáèòè. ˳êàð ó íàñ íå ìຠïðàâà ïðèéìàòè ïîæåðòâè íà ñâ³é áàíê³âñüêèé ðàõóíîê. Òîä³ àäâîêàòè ïîðàäèëè ìåí³ â³äêðèòè áëàãîä³éíèé ôîíä.

Äî öüîãî ÿ ¿çäèâ ñâ³òîì ç ë³êàðñüêèìè ì³ñ³ÿìè. Ìè ïðè¿æäæàëè, ë³êóâàëè òà ¿õàëè. ßêùî ïðè¿æäæàºìî é óñå ðîáèìî ñàì³, ìîæåìî äîïîìîãòè 50 àáî 70 ïàö³ºíòàì. Öå òåæ äîáðå. Àëå ÿ çðîçóì³â, ùî ìè ìîæåìî çðîáèòè á³ëüøå.

ª äâà ñïîñîáè äîïîìîãòè ─ äàòè ëþäèí³ ðèáó àáî íàâ÷èòè ëîâèòè ðèáó. Äðóãèé ─ åôåêòèâí³øèé. Âàæëèâî íå ëèøå äîïîìàãàòè õâîðèì, à é âïëèâàòè íà ìåäè÷íó ³íôðàñòðóêòóðó êðà¿íè, êóäè ïðè¿æäæàºø. Äëÿ öüîãî íåîáõ³äíî âçàºìîä³ÿòè ç íàÿâíîþ ñèñòåìîþ. ßêîþ á âîíà íå áóëà ― ïîãàíîþ ÷è õîðîøîþ ― âîíà ïðàöþº. 

 Óêðà¿í³ ìè øóêàºìî òàëàíîâèòèõ ëþäåé, ùîá âàø³ ë³êàð³, ìåäñåñòðè, ñòóäåíòè â ìàéáóòíüîìó ìîãëè ðîáèòè òå ñàìå, ùî é ìè. Áåçãëóçäî äóìàòè, ùî, ïðè¿õàâøè êóäèñü, òè çìîæåø ñàì óñå çðîáèòè.

Ìåíå ÷àñòî çàïèòóþòü: íàâ³ùî âè, óñï³øíà ëþäèíà, âèòðà÷àºòå ñâ³é ÷àñ íà âñþ öþ ô³ëàíòðîï³þ? Ñïî÷àòêó ÿ íàìàãàâñÿ ïîÿñíþâàòè, ùî â êîæí³é ëþäèí³ çàêëàäåíèé àëüòðó¿çì. Õòîñü ïîæåðòâóº ì³ëüéîí, à õòîñü äîïîìîæå áàáóñ³ ïåðåéòè äîðîãó. 

Àëå çãîäîì ÿ çðîçóì³â, ùî òàêå ïîÿñíåííÿ íå ïðàöþº. Ëþäè êðàùå ñïðèéìàþòü á³ëüø çðîçóì³ë³ ðå÷³. Òåïåð ÿ â³äïîâ³äàþ, ùî ïðè¿æäæàþ â Óêðà¿íó, áî òóò ãàðí³ æ³íêè. Äî òîãî æ öå äîïîìàãຠçðóéíóâàòè îáðàç ãåðîÿ, ÿêèé ìåí³ òóò ë³ïëÿòü.

 

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ: «Íà ïîñòðàäÿíñüêîìó ïðîñòîð³ ëþäè íå äóæå ðîçóì³þòü ñåíñ ô³ëàíòðîﳿ. ×àñòî øóêàþòü â öüîìó ÿêóñü ïðèõîâàíó âèãîäó. Òîìó âàæëèâî äàòè ¿ì çðîçóì³òè, ùî º ³íøå æèòòÿ, ³íøå ñïðèéíÿòòÿ ëþäèíè»

Ôîòî: Ãàëèíà ²ëü¿íà

ß çíàþ, ùî â Óêðà¿í³ íå ëþáëÿòü çàìîæíèõ ëþäåé. Ââàæàºòüñÿ, ùî ÿêùî âàø³ îë³ãàðõè ðîáëÿòü ùîñü õîðîøå, âîíè ï³àðÿòüñÿ ³ â³äìèâàþòü ðåïóòàö³þ. Áåçãëóçäà êîíöåïö³ÿ. 

Ìîæíà çíàéòè íåãàòèâ ó áóäü-ÿê³é äîïîìîç³. ß äî öüîãî ³íàêøå ñòàâëþñÿ. ßêùî ëþäèíà ìຠêîøòè òà âèáèðຠñïðÿìóâàòè ¿õ íà äîïîìîãó ä³òÿì, ÿ äóæå âäÿ÷íèé. Âîíà ä³éñíî âðÿòóº ÷èºñü æèòòÿ. ² ïðî öå ïîòð³áíî ÷åñíî ðîçïîâ³äàòè. 

 Óêðà¿í³ ÷àñòî ïîë³òèçóþòü äîáð³ ñïðàâè. Êàæóòü: «ßê âè ìîãëè îáãîâîðþâàòè ÿê³ñü ñïðàâè ç ö³ºþ ëþäèíîþ? Öå æ ãðàá³æíèê ³ çëîä³é».  ìåíå íåìຠòåðåç³â, íà îäíó ÷àøó ÿêèõ ÿ êëàäó ïðèíöèïè, à íà ³íøó ─ æèòòÿ êîíêðåòíèõ ä³òåé. ß íå ìîæó ïîÿñíèòè ¿õí³ì áàòüêàì, ùî äèòèíà ïîìåðëà àáî çàëèøèëàñÿ ³íâàë³äîì íà âñå æèòòÿ, òîìó ùî ë³êàð Ôóçàéëîâ íàòÿãíóâ á³ë³ ðóêàâè÷êè é â³äìîâèâñÿ ïîòèñíóòè ðóêó ö³é íåã³äí³é ëþäèí³.

×è º ëþäè, â ÿêèõ ÿ íå â³çüìó ãðîøåé? ß äóæå îáåðåæíèé ó ñïðîáàõ âèíîñèòè âèðîêè. ßêùî ëþäèíà â÷èíèëà çëî÷èí, ¿¿ ìàþòü ñóäèòè. ª äåðæàâà, ùîá òàêó ëþäèíó ïîêàðàòè. À ÿêùî ö³ ìåõàí³çìè íå ïðàöþþòü, ÿêùî ëþäè, ÿê³ ïîâèíí³ çìóñèòè öþ îñîáó ïîíåñòè ïîêàðàííÿ, íå âèêîíóþòü ñâîþ ðîáîòó, íå òðåáà ðîáèòè öå ÷óæèìè ðóêàìè. Öå íàìàãàííÿ ìàí³ïóëþâàòè, ³ ÿ â öüîìó íå áåðó ó÷àñò³. ßêùî âàø³ îë³ãàðõè ─ çëî÷èíö³, âè ïîâèíí³ ðîçáèðàòèñÿ ç íèìè ñàì³. 

 

Ãåííàä³é Ôóçàéëîâ: «Ïðîáëåìè ç ³íôîðìàö³ºþ ñüîãîäí³ íåìàº, º ïðîáëåìà ç ¿¿ ô³ëüòðóâàííÿì. Ñüîãîäí³ ìåí³ æîäåí ëåêòîð íå ðîçïîâ³ñòü í³÷îãî òàêîãî, ùî ÿ íå çíàéøîâ áè ñàì çà 10 õâèëèí â îíëàéí-á³áë³îòåêàõ. Îäíå ç ãîëîâíèõ çàâäàíü ïðîôåñîðà ─ ìîòèâóâàòè ñòóäåíòà é íàâ÷èòè ô³ëüòðóâàòè ïîò³ê ³íôîðìàö³¿»

Ôîòî: Ãàëèíà ²ëü¿íà 

ß íå äóìàþ, ùî ìåäèöèíó â Óêðà¿í³ ìîæóòü ðåôîðìóâàòè ³íîçåìö³. Âîíè òóò íå âèæèâóòü, îñê³ëüêè íå çíàþòü, ÿê ïðàöþº çñåðåäèíè ñèñòåìà, ÿêó õî÷óòü çì³íèòè. Íàâ³òü ÿêùî â íèõ áóäå ÷óäîâèé ïëàí, öå áóäå ÷óäîâèé ïëàí íà ïàïåð³. ¯ì òîä³ òðåáà ïðèâåçòè êîìàíäó ñâî¿õ ëþäåé ³ ðîçñòàâèòè íà âñ³õ êåð³âíèõ ïîñàäàõ ― ³ â Êèºâ³, ³ â ðåã³îíàõ. Êð³ì òîãî, ùî öå òåõí³÷íî íåìîæëèâî, öå ùå é íåïðàâèëüíî ³äåîëîã³÷íî. Äëÿ óêðà¿íö³â öå òå ñàìå, ùî ðîçïèñàòèñÿ â íåñïðîìîæíîñò³ íàâåñòè ïîðÿäîê óäîìà. ² öå ïëþâîê â îáëè÷÷ÿ âàøèì òàëàíîâèòèì ëþäÿì, ÿêèì íå äàþòü í³÷îãî çðîáèòè â ñåáå íà áàòüê³âùèí³.

Çà ö³ äåñÿòü ðîê³â, ùî ÿ ïðè¿æäæàþ â Óêðà¿íó ç³ ñâîºþ êîìàíäîþ õ³ðóðã³â, àíåñòåç³îëîã³â, ìåäñåñòåð, áà÷ó òóò ïðîñòî êîëîñàëüí³ çì³íè. Ç’ÿâèëèñÿ ìîëîä³ òàëàíîâèò³ ë³êàð³, çì³íèëèñÿ ï³äõîäè äî ë³êóâàííÿ. Âè öüîãî íå óñâ³äîìëþºòå, áî âàðèòåñÿ âñåðåäèí³ é íå ìîæåòå ïîäèâèòèñÿ íà ñåáå ç³ ñòîðîíè. 

Ó 2021 ðîö³ ÿ õî÷ó ïðè¿õàòè â Óêðà¿íó òà ÷èòàòè ëåêö³¿ ─ äëÿ ñòóäåíò³â ñòàðøèõ êóðñ³â, ³íòåðí³â, ÿêèõ ùå ìîæíà ÷îãîñü íàâ÷èòè. Àëå ÿ íå õî÷ó äàâàòè ìåðòâ³ çíàííÿ, ÿê³ âîíè é áåç ìåíå çíàéäóòü. 

ß õî÷ó, ùîá ëþäè íàâ÷èëèñÿ ìèñëèòè, ìàòè ñâîþ äóìêó é çàõèùàòè ¿¿, âñòóïàòè â ä³àëîã. ßêùî â òåáå íåìຠñâ äóìêè, ÿê òè ë³êóâàòèìåø? 

Ïðî êóëüòóðó ñï³ëêóâàííÿ, àãðåñ³þ ³ îñîáèñòèé ïðîñò³ð 

Ñï³ëêóâàííÿ â Àìåðèö³ é íà ïîñòðàäÿíñüêîìó ïðîñòîð³ äóæå â³äð³çíÿºòüñÿ.  Àìåðèö³ çàéòè â ë³ôò ³ çàïèòàòè íåçíàéîìó ëþäèíó, ÿê ó íå¿ ñïðàâè ─ öå íîðìàëüíî. ßêùî ÿ öå çðîáëþ ó âàñ, ëþäèíà âèð³øèòü, ùî ÿ â³ä íå¿ ÷îãîñü õî÷ó. 

Ó íàñ çíàéîìñòâî àáî ðîçìîâà â áàð³ ÷è ðåñòîðàí³ ─ öå íîðìàëüíî. ß ìîæó â áàð³ çàïðîïîíóâàòè ä³â÷èí³ áðåíä³, ³ öå íå îçíà÷àº, ùî õî÷ó ç íåþ ïîçíàéîìèòèñÿ. Öå îçíà÷ຠëèøå òå, ùî ÿ âèÿâëÿþ ìàëåíüêèé çíàê óâàãè. Íà öüîìó âñå é çàê³í÷óºòüñÿ, ïðîäîâæåííÿ íåìàº.

Íà ïîñòðàäÿíñüêîìó ïðîñòîð³ âèõîâóâàëîñÿ ïóðèòàíñòâî, ñòðèìàí³ñòü â åìîö³ÿõ, ñòðèìàí³ñòü ó âñüîìó. Ïðèòîìó ó âàñ ââàæàºòüñÿ íîðìàëüíèì ô³çè÷íî ïîðóøèòè îñîáèñòèé ïðîñò³ð íåçíàéîìî¿ ëþäèíè: øòîâõíóòè â ìåòðî, íàñòóïèòè íà íîãó. 

Îäíîãî ðàçó ÿ ¿õàâ ó òàêñ³ òà ïðîñòÿãíóâ âî䳺Ⳡ200 àáî 500 ãðí, ùîá ðîçïëàòèòèñÿ. ³í êàæå: «Ó ìåíå ðîçì³íó íåìàº, éäè ðîçì³íÿé». Ó ìåíå é ùåëåïà âïàëà. Êàæó: «Òè õî÷åø, ùîá ÿ âèéøîâ ³ç ìàøèíè â äîù, ï³øîâ ðîçì³íÿâ ³ òîá³ ïðèí³ñ?! Öå òâî¿ ïðîáëåìè, íå õî÷åø ─ âåçè áåçêîøòîâíî. Àáî â³çüìè äîëàðè. ³çüìè êðåäèòíó êàðòêó». ³í êàæå: «Òè íå â Àìåðèö³».

ß íå çì³ã áè ç öèì óæèòèñÿ. ßê íå çì³ã áè óæèòèñÿ ç òèì, ùî ë³êàð âñòàâëÿº äâåð³ òà ôàðáóº ñò³íè â ñâîºìó â³ää³ëåíí³. Êîëè öå ïîáà÷èâ, çàïèòàâ: «À õòî áóäå ëþäåé ë³êóâàòè?»

Êîíôë³êòí³ñòü ³ àãðåñ³ÿ ─ öå ìàéæå çàâæäè ïðîÿâ íåâïåâíåíîñò³ ëþäèíè, íåçàäîâîëåíîñò³. Ãàðÿ÷êóþòü, ï³äâèùóþòü ãîëîñ íàé÷àñò³øå ò³, õòî ââàæàº, ùî ³íàêøå ¿ì íå âäàñòüñÿ äîñòóêàòèñÿ äî ³íøèõ, ùî ³íàêøå ¿õ íå ïî÷óþòü. 

Ïðî âåëèê³ êàìåí³ ³ ï³ñî÷í³ çàìêè

ª ³ñòîð³ÿ ïðî òå, ÿê ïðîôåñîð ô³ëîñîô³¿ âçÿâ ó ðóêè ñêëÿíó áàíêó, íàïîâíèâ ¿¿ âåëèêèìè êàìåíÿìè é çàïèòàâ ñòóäåíò³â, ÷è ïîâíà âîíà. Ò³ â³äïîâ³ëè: òàê.

Òîä³ â³í óçÿâ ìàëåíüê³ êàìåí³ é ñòàâ íàïîâíþâàòè íèìè áàíêó. Âîíè çàéíÿëè â³ëüíå ì³ñöå ì³æ âåëèêèìè. ² çíîâó çàïèòàâ ñòóäåíò³â, ÷è ïîâíà áàíêà. Ò³ çíîâó â³äïîâ³ëè ñòâåðäíî.

Òîä³ â³í ñòàâ ñèïàòè ï³ñîê ó áàíêó. Òîé ïîâí³ñòþ çàéíÿâ â³ëüíå ì³ñöå. Ñòóäåíòè â³äïîâ³ëè, ùî òåïåð óæå áàíêà òî÷íî çàïîâíåíà. 

Çíàºòå, ÿêèé âèñíîâîê? ßêùî âè ç ñàìîãî ïî÷àòêó çàïîâíèòå áàíêó ï³ñêîì, âåëèê³ êàìåí³ òóäè íå ïîì³ñòÿòüñÿ. Òàê ³ ç æèòòÿì ― íå çàïîâíþéòå éîãî ï³ñêîì.

Íàéá³ëüø³ êàìåí³ ― öå òî÷êè îïîðè: ñ³ì’ÿ, áàòüêè é ö³ííîñò³. Ìåíø³ êàìåí³ ― ðîáîòà, ä³ì, äðóç³. ϳñîê ― óñå ðåøòà. Êîëè ëþäè ðîáëÿòü òî÷êîþ îïîðè ï³ñîê, âñå ðîçñèïàºòüñÿ, ÿê ï³ñî÷íèé çàìîê.

Ìèõàéëî Êðèãåëü, ÓÏ 

Read More

Оставьте комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

ABOUT

Nulla quis lorem ut libero malesuada feugiat. Praesent sapien massa, convallis a pellentesque nec, egestas non nisi. Pellentesque in ipsum id orci porta dapibus. Sed porttitor lectus nibh.

CONTACT US

500 Terry Francois St. San Francisco, CA 94158 +1-410-555-0134 | info@example.com contact@example.com

Пролистать наверх